ويژگيهاي فرشتگان از نظر آيات و روايات . 1)ملائكه بندگان گرامي خدا و عاقل و با شعورند چرا كه خداوند در آيه 26 سوره انبياءمي فرمايد بل عباد مكرمون بلكه بندگاني هستند كه گرامي داشته شده اند. 2)معصومند : خداوند در آياه 27 سوه انبياء مي فرمايد : (( لايسبقونه بالقول و هم بامره يعلمون )) آنها در گفتار از خداوند سبقت نمي گيرند و هر چه خدا امر كند عمل مي كنند. هم چنين در آيه 6 سوره تحريم مي فرمايد : ( لا يعصون الله ما امرهم يفعلون ما يؤمرون) (آنها فرمان خدا را نافرماني نمي كنند و هر چه امر مي شوند انجام مي دهند.) پس اثبات معصوميت در قرآن آمده است . 3 )پيوسته مشغول تسبيح و تحميد خداوند هستند (( والملائكه يسبحون بحمد ربهم و يستغفرون لمن في الارض )) (ملائكه حمدپروردگارشان را مي كنند و براي كساني كه در زمينند استغفار مي كنند. 4) مقامشان از مقام انسانها كمتر است چرا كه در برابر آدم سجده كردند و آدم معلم آنها شد و شبي كه پيامبر (ص) به معراج رفت جبرئيل به حدي رسيد كه بالاتر از آن نتوانست برود ولي پيامبر بالاتر از جبرئيل رفت. البته بايد توجه داشت مقام ملائكه از مقام هر انساني كمتر نيست بلكه انساني كه مقامش از مقام ملائكه برتر است بايد به حدي رسيده باشد كه مسجود ملائكه باشد و انساني باشد كه اهل تقوي باشد و انساني كه (( اولئك كالانعام بل هم اضل)) نباشد 5) فرشته ها گاه به صورت انسان در مي آيند هم بر انبياء و هم بر غير انبياء براي نمونه - برحضرت مريم به شكل انسان ظاهر شد چرا كه در آيه 17 سوره مريم مي فرمايد : (( فارسلنا اليها روحنا فتمثل لها بشراً سويا )) (ما روح خود را به سوي او فرستاديم و به صورت بشر متمثل شد. -برحضرت ابراهيم و حضرت لوط به شكل انسان ظاهر شدند طبق آيات 77-69 سوره هود برحضرت ابراهيم ظاهر شدند وبشارت آمدن پسري از ساره در سن يائسگي رادادند. -وفرشتگان برقوم لوط ظاهر شدند و قوم لوط هم كه انسانهاي فاسق و بدكاري بودند آن دو فرشته را ديدندوطمع کردند وتقاضای مراوده نمودند غافل از اینکه آن فرشتگان مأمور عذاب بر قوم لوط شده بودند . -در جريان قرآني ديگري هاروت و ماروت 2 فرشته خداوند بر سرزمين بابل فرود آمدند و بر مردم آنجا به شكل انسان ظاهر شدند در آن زمان در سرزمين بابل چون سحر رونق بسياري پيدا كرده بود و اختلافات بسياري پديد آورده بود خداوند 2 فرشته خود را به شكل انسان فرستاد تا روش باطل كردن سحر را به مردم بابل آموزش دهند لذا براي باطل كردن سحر ابتدا بايد خود سحر را به مردم معرفي مي كردند اين 2 فرشته براي آزمايش مردم بابل آمده بودند مردم بابل سوء استفاده كردند و سحر را يادگرفتند و همه ساحر شدند در حالي كه هدف اين 2 فرشتگان اين نبود كه مردم ساحر شوند بلكه هدف آنها اين بود كه روش باطل كردن سحر را آموزش دهند. - در جايي هم جبرئيل بر پيامبر در مدينه به صورت دحيه ي كلبي كه مردي زيبا رو بود درمی آمد هم چنين جبرئيل به صورتهاي ديگر هم بر پيامبر نازل مي شد. البته ملائكه اگر به شكل انسان در مي آيند اين طور نيست كه بر هر انساني و به خواست هر انساني نازل شوند 6تعدادشان بسيار زياد است و غير قابل مقايسه با انسان ها هستند . امام صاديق (ع) در اين زمينه مي فرمايند : سوگند به خدايي كه جانم به دست اوست فرشتگان خدا در آسمانها از عدد ذرات خاكهاي زمين بيشترند ودر آسمان جايي پيدا نمي كنيد مگر اينكه در آنجا فرشته اي تسبيح و تقديس خدا مي كند پيامبر (ص)نيز مي فرمايند:در تمام آسمانها حتي به اندازه ي يك وجب مكاني وجود ندارد مگر اينكه در آنجا فرشته اي است كه نماز مي خواند و تسبيح خدا مي گويد. 7)آب و غذا وازدواج ندارند. امام صادق (ع) در اين زمينه مي فرمايند: (( ان الملائكه لا ياكلون و لا يشربون و لا ينكحون و انما يعيشون نسیم العرش )) (همانا ملائكه غذا نمي خوردند و آب نمي آشامند و ازدواج نمي كنند و با نسيم عرش الهي زندگي مي كنند هنگامي كه هم ملائكه به شكل انسان بر حضرت ابراهيم ظاهر شدند حضرت ابراهيم غذا گذاشت و ديد كه غذا نمي خورند . 8)خواب و سستي و غفلت و اشتباه و فراموشي آنها را فرا نمي گيرد و زاد ولد ندارند . امام علي (ع) در اين زمينه مي فرمايد : (( ليس فيهم فتره و لا عندهم غفله و لا فيهم معصيه لا يغشاهم نوم العيون و لا سهوا العقول ولافتره الابدان لم يسكنوا ال صلاب و لم تضمهم الارحام )) (سستي در آنها وجود ندارد ،خواب آنها را فرا نمي گيردوعقل آنهااشتباه نمي كند بدنهاي آنها ساكن نيستند ورحم ها آنها را فرا نمي گيرد. 9) فرشتگان مقامات و مراتب مختلفي دارند بعضي مقربند بعضي درجات پايين تري دارند چهار فرشته مقرب درگاه خداوند جبرئيل –مكائيل – اسرافيل –عزائيل 10- داراي بال هستند خداونددر آيه 1 سوره فاطر مي فرمايد : (( الحمد الله فاطر السموات و الارض جاعل الملائكه رسلا اولي اجنحه مثني و ثلاث ورباع )) سپاس مخصوص خدايي است كه آفريننده آسمانها و زمين است و ملائكه را پيامبراني قرار داد و براي انها بالهاي 2 تايي 3 تايي ،4تايي قرار داد فرشتگان از عالم مجردات هستند آيا بالهاي آنها واقعي است ؟ اگردقت كنيم بال پرندگان براساس هوا حركت مي كند و در جو زمين حركت مي كند ودر خلاء نمي توانند پرواز كنند لذا بالهاي به شكل بال پرندگان به درد فرشتگان نمي خورد و بالهاي فرشتگان نشانه ي قدرت آنهاست و اين قدرت بستگي به اراده خداوند دارد بعضي داراي قدرت بالا و بعضي قدرت پايين تري دارند. 11)فرشتگان جنس ندارند خداوند در آيه 19 سوره زخرف مي فرمايد : (( وجعلوا الملائكه الذين هم عباد الرحمن اناثا اشهدوا خلقهم ستكتب شهادتم و يسئلون )) (مشركان ملائكه را كه بندگان خداوند رحمانند مؤنث قرار دادند آيا آنها شاهد خلق ملائكه بودند اين گواهي كه اينها مؤنثند نوشته مي شود و مورد بازخواست قرار مي گيرند. بعضي ها هنوز فكر مي كنند ملائكه مونث اند و به همین خاطر نقاشي ها و تشبيه ها و اسم فرشته كه براي دختران استفاده مي شود در ذهن دارند ولي بايد توجه داشته باشيم كه فرشتگان جنس ندارند . 12) وظايف مهم و متنوعي دارند . مديريت را بايد از خدا ياد بگيريم گرچه خداوند به تنهايي قادر است همه كارها را انجام دهد باز هم در دستگاه خدا تقسيم وظايف وجود دارد و ملائكه پادر ركاب فرمان الهي هستند اما وظايف ملائكه طبق آيات : الف:برخي از فرشتگان حامل عرش الهي هستند آيه 17 سوره حاقه(( والملك علي ارجاءها و يحمل عرش ربك فوقهم پومئذ ثمانيه )) (فرشتگان بر اطراف آسمانها و عرش پرورودگارت را در آن روز هشت ملك برگيرند. ب: برخي فرشتگان تدبير امور مي كنند آيه (5) سوره نازعات (( فالمد برات امراً )) قسم به تدبير كنندگان امور (ملائكه) ج) برخي فرشتگان قبض روح مي كنند .آيه 37 سوره اعراف (( حتي اذاجاء تهم رسلنا يتوفونهم )) تا هنگامي كه فرستادگان ما برآنها رسند كه جانشان را بگيرند (ملائكه) د:برخي مراقب اعمال بشر هستند آيات (10 تا13) سور انفطار (( و ان عليكم لحافظين كراماً كاتبين يعلمون ما تفعلون ان الابرار لفي نعيم )) (بدرستي كه بر شما نگهباناني است كه بزرگوار نويسندگانند هر چه مي كنيد همه را مي دانند نيكوكاران عالم در بهشت پر نعمتند. 2 فرشته مأمور اين كارند فرشته سمت راست خوبيها را مي نويسد و فرشته سمت چپ بديها را . اگر فرشته سمت راست اجازه داد فرشته سمت چپي بديها را مي نويسد .خداوند خوبيها را بزرگ جلوه مي كند و بديها را تا مي تواند به ما فرصت مي دهد . (( من جاء بالحسنه فله عشر امثالها )) هر كس خوبي كند ده برابر آن پاداش مي بيند ه) برخي مامور عذاب اقوام هستند آيه(77) سوره هود (( ولما جاءت رسلنا لوطا سي بهم وضاق بهم ذرعاًو قال هذا يوم عصيب )) ( وچون فرستادگان ما به لوط وارد شدند بر قوم خود پريشان خاطر و دلتنگ شد و گفت اين روز بسيار سختي است اگر در قرآن دقت كنيم مي يابيم عذابها معمولا نزديك صبح نازل شده است . و) برخي فرشتگان مامور امدادو به مومنان هستند آيه 77 سور هود ز) برخي از فرشتگان مبلغ وحي وآورنده كتب آسماني هستند آيه 2 سوره نحل (( ينزل الملائكه بالروح من امره علي من يشاء من عباده ان انذروا انه لا اله الا انا فاتقون )) (خدا فرشتگان رابا روح به امر خود بر هر كه از بندگان خواهد مي فرستد تا اينكه بترساند كه خدائي جز من نيست پس از من بترسيد. تنها جبرئيل نبوده بلكه بعضي از فرشتگان ديگر هم بوده اند مثلاً سوره انعام را هفتاد هزار فرشته آورده اند ح) برخي از فرشتگان باز دارنده انسان از معاصي و گناهان هستند . (( فالزاجرات زجراً )) (همانا كه قویا"نهي مي كنند ) ط) برخي از فرشتگان حافظ انسان از خطراتند آيه 61 سوره انعام ( وبراي حفظ شما فرشتگان را به نگهباني مي فرستد تا آنگاه كه مرگ يكي از شما فرارسد . آيه 11 سوره رعد (( له معقبات من بين يديه و من خلفه يحفظونه من امر الله )) ( براي هر چيز پاسبانها از پيش رو و پشت سربرگماشته كه به امر خدا او را نگبهاني كنند. امام علي (ع) نيز در اين زمينه مي فرمايد با هر انساني 2 فرشته است كه او را حفظ مي كنند اما هنگامي كه مقدرات حتمي فرا رسد او را رها مي سازند نهج البلاغه كلمات قصار جمله 201